Chương 56: François viết thường, Fryderyk Chopin viết hoa

· Scherzo · Op.56: [Fryderyk François Chopin]

Mặc dù phòng nghỉ phía hậu trường cách sân khấu biểu diễn chính thức khá xa, nhưng tiếng ồn ào trong nhà hát vẫn thỉnh thoảng vọng vào bên trong.

Sự náo nhiệt nơi xa càng làm nổi bật bầu không khí tĩnh lặng nơi đây, khiến sự tương phản ấy trở nên rõ rệt hơn.

Camille tựa người bên cửa phòng nghỉ, trên tay kẹp một điếu xì gà đang cháy. Tàn lửa nơi đầu thuốc chớp tắt lập lòe, những hạt tro nhỏ lặng lẽ rơi xuống từ đầu ngón tay của mình. Vị thương nhân vốn chưa từng cưỡng lại được sức hấp dẫn của xì gà lúc này lại hoàn toàn thờ ơ với nó. Ánh đỏ từ từ gặm nhấm lớp thuốc lá, nhưng ông chẳng bận tâm điếu xì gà trong tay đã tiêu tốn bao nhiêu franc. Điều ông quan tâm chỉ có chàng trai Ba Lan đang lặng im ngồi trên chiếc ghế sofa trong phòng nghỉ.

Fryderyk Chopin.

Người bạn thân kiêm cộng sự của ông, cũng là nhân vật chính của buổi hòa nhạc hôm nay.

Ngay từ ngày đầu quen biết người Ba Lan tóc nâu này, Camille đã biết lựa chọn của mình đối với một thương nhân mà nói là không hề sáng suốt.

Nhiều hơn cả, đó là sự thiên vị xuất phát từ nội tâm, là sự ngưỡng mộ dành cho tài năng âm nhạc của Chopin. Camille chưa từng kỳ vọng người bạn này sẽ đáp lại mình giống như cách Liszt đáp lại Érard. Thiên tài dương cầm ấy nhút nhát và hướng nội, trừ khi thật sự không thể tránh khỏi, anh tuyệt đối sẽ không chủ động tổ chức một buổi hòa nhạc.

Thật kỳ diệu biết bao, trong lúc sinh thời, ông lại có thể nghe thấy chính người đại diện của mình chủ động mở lời cầu xin, chỉ vì muốn tổ chức một buổi hòa nhạc!

Camille cuối cùng cũng nhớ tới điếu xì gà của mình. Ông đưa nó lên miệng rồi hít mạnh một hơi.

Lạy Chúa trên cao, vị thương nhân bị chấn động đến mức thậm chí còn nghi ngờ người bạn trước mặt đã bị hoán đổi linh hồn, nếu không, Chopin mắc chứng sợ sân khấu nghiêm trọng sao có thể chủ động đứng ra tổ chức một buổi biểu diễn được chứ?

Những kinh ngạc mà chàng trai trẻ mang đến cho ông còn nhiều hơn thế. Không giằng co đau khổ vì buổi hòa nhạc, không sợ hãi lo âu vì phải bước lên sân khấu, đây là Chopin khác thường nhất mà ông từng thấy. Người Ba Lan ấy giống như đang đánh cược tất cả, dồn toàn bộ vốn liếng để giành lấy một thứ gì đó.

Camille ngước mắt nhìn sang. Trong tầm mắt của ông, người bạn thân, nghệ sĩ dương cầm chính của đêm nay đang ngồi ở đó.

Chàng thanh niên khoác trên mình bộ lễ phục đen tinh xảo thanh lịch, tôn lên vóc dáng cao gầy ưu nhã. Mái tóc nâu được chăm chút cẩn thận rủ xuống như những vòng xoáy, che khuất hàng mày và đôi mắt. Anh khép hờ mi mắt, che đi đôi mắt xanh mê hoặc lòng người, khiến thần sắc trên gương mặt càng thêm bình thản. Đôi tay đeo găng trắng sạch sẽ, đầu ngón tay đặt dưới môi, tựa như đang lặng lẽ suy tư.

Dù nhìn thế nào, đây cũng là một nghệ sĩ trẻ tuổi anh tuấn, nho nhã và ôn hòa.

Nhưng ai có thể ngờ rằng chính chàng trai này, một tuần trước, không chỉ nói muốn tổ chức hòa nhạc mà còn định luôn ngày công diễn cho ông. Trong lúc ông hưng phấn nhận lấy món quà lớn ấy, cuống cuồng thu xếp nhà hát và mời nghệ sĩ hỗ trợ, người đàn ông quá đáng này lại mãi tới sáng hôm trước ngày biểu diễn mới đưa chương trình biểu diễn cho ông.

Camille đầy oán niệm nhìn chàng trai vừa khiến người ta yêu vừa khiến người ta hận.

Đây là lần quảng bá và chuẩn bị biểu diễn tệ hại nhất ông từng thực hiện, tệ đến mức chắc chắn sẽ bị cả giới đem ra chế giễu và xem như ví dụ điển hình. Mọi thứ đều gấp gáp và vội vàng, đến mức ông suýt thì không kịp in cả danh sách tiết mục... Ông thật sự không thể tưởng tượng nổi rốt cuộc điều gì đã k*ch th*ch người nghệ sĩ dương cầm này, khiến anh có đủ dũng khí để ép bản thân đứng trên sân khấu như vậy.

Chopin vốn luôn ghét biểu diễn trong nhà hát.

Anh không thể chịu đựng quá nhiều đám đông, việc biểu diễn công khai đối với anh là một sự tra tấn vô cùng lớn... Camille có thể nhìn thấy rất rõ, chàng trai đang ngồi trên sofa kia đang run lên từng đợt, Chopin thậm chí còn không cho bản thân thời gian để giải tỏa sự lo âu trước buổi diễn.

Vị thương nhân không thể hiểu nổi hành vi tự hành hạ mình này của bạn thân, chỉ có thể lặng lẽ hút xì gà.

Tiếng gõ cửa vang lên bên ngoài phòng nghỉ. Ông nhìn thấy chàng trai chậm rãi đứng dậy, vuốt phẳng những nếp nhăn nhỏ trên bộ lễ phục.

"Mở cửa đi, Camille, đến lượt tôi rồi."

Giọng nói lạnh nhạt bình tĩnh của Chopin vang lên, suýt nữa làm rơi điếu xì gà trong tay vị thương nhân.

Kể từ khoảnh khắc người nghệ sĩ dương cầm ấy đứng dậy, anh dường như đã hoàn toàn biến thành một con người khác.

*

Tiếng huyên náo của đám đông phải rất lâu sau mới dần lắng xuống.

Ngay trước khi buổi biểu diễn bắt đầu, Aurora còn nghe thấy những người trong phòng bao bên cạnh bàn tán về việc buổi hòa nhạc đột ngột xuất hiện này được chuẩn bị vội vàng đến mức nào. Chopin quả thực có một sức hút phi thường. Dù nhìn thế nào đây cũng giống một buổi biểu diễn được quyết định nhất thời, nhưng số người tới nghe vẫn không hề ít, nếu có đủ thời gian chuẩn bị, những chỗ ngồi trong phòng hòa nhạc Pleyel chắc chắn sẽ chật kín không còn một chỗ trống.

Chiếc đàn dương cầm giữa sân khấu đã bắt đầu cất tiếng từ lâu, nhưng những lời thì thầm dưới khán phòng lại dần tụ lại. Aurora siết chặt vạt váy, thần sắc giữa hai hàng mày không còn mang vẻ mong đợi như lúc đầu nữa. Phép tắc và sự giáo dưỡng đã ăn sâu trong máu khiến cô vẫn ngồi yên trên ghế, dù trong lòng phiền muộn cũng không buông lời phàn nàn như những người bên dưới.

Sự bực bội của thiếu nữ không liên quan đến người biểu diễn. Cô luôn sẵn lòng lắng nghe bất kỳ ai diễn tấu trên phím đàn, miễn là người đó đủ chân thành.

Những buổi hòa nhạc thế kỷ XIX thật sự quá tệ, tiếng trò chuyện còn chói tai hơn cả tiếng ho trong nhà hát hiện đại, gọi là hòa nhạc nhưng lại chen vào đủ loại tiết mục thanh nhạc, quan trọng nhất là đã hơn một tiếng đồng hồ trôi qua mà ngay cả bóng dáng của Chopin cũng chưa xuất hiện.

Nếu không biết trước rằng hòa nhạc ở thời đại này vốn dĩ như vậy, Aurora gần như muốn tố cáo ngài Pleyel, rằng nhà chế tạo đàn dương cầm vĩ đại ấy treo đầu dê bán thịt chó ngay trong nhà hát của mình. Đặc biệt là người nghệ sĩ dương cầm đang biểu diễn lúc này, trông chẳng khác nào chỉ luyện tập một tuần rồi đã vội vàng bước lên sân khấu.

Ôi, Franz Liszt thân mến, bao giờ ngài mới phát minh ra hình thức độc tấu đây, tôi thật sự không muốn tiếp tục xem những màn trình diễn kỳ quái với trình độ chênh lệch thế này nữa.

Chopin, bao giờ mới đến lượt Chopin đây!

Aurora xoa xoa thái dương, ánh mắt lướt qua chiếc ghế trống bên cạnh, sự phiền muộn bỗng biến thành một nỗi buồn man mác.

Buổi hòa nhạc đã bắt đầu từ lâu, nhưng François lại thất hẹn không đến. Anh luôn xem đúng giờ là một đức tính đáng quý, sự khác thường này khiến người ta không khỏi lo lắng.

Tờ giấy nhắn nhỏ đã được cô đọc đi đọc lại không biết bao nhiêu lần. Aurora cầm chiếc hộp nhỏ trên mặt bàn lên, cảm giác mềm mịn của lớp nhung lập tức truyền tới đầu ngón tay.

Đúng lúc cô định mở ra thì cả nhà hát đột nhiên lặng đi. Xung quanh yên tĩnh đến mức ngay cả tiếng hít thở của cô cũng nghe rõ mồn một. Tất cả như bị yểm lên một phép thuật câm lặng. Tựa màn đêm buông xuống, vạn vật đều chìm vào tĩnh mịch.

Giữa sự im lặng ấy, tiếng đàn huy hoàng đột ngột tuôn trào, mạnh mẽ như sóng biển, quét sạch mọi dấu vết còn sót lại trên bãi cát.

Không, không thể nói tiếng đàn ấy quá mạnh mẽ, chỉ là nó quá đỗi cuốn hút, khiến người ta quên sạch mọi khó chịu trước đó trong khoảnh khắc, đây mới là trình độ mà một buổi hòa nhạc nên có, đây mới là tiếng đàn đáng lẽ phải tồn tại trong buổi hòa nhạc của Chopin.

Aurora khép mắt lại, như đang tắm mình dưới ánh mặt trời. Cô nằm trên bãi biển, nước biển dâng lên, dịu dàng phủ qua bàn chân, bắp chân rồi cả cơ thể. Sự hoa lệ và hùng vĩ trong tiếng đàn như được phủ lên một lớp ánh sáng dịu nhẹ, những âm sắc trùng điệp nối tiếp nhau thiêng liêng như vòng tay ôm của thần linh, nhưng đồng thời lại gần gũi và ấm áp đến vậy.

Rồi màn đêm buông xuống.

Ý cảnh mỏng như sương khói đang thuận theo nhịp điệu của thi ca, kể lại thế giới nội tâm thành lời thì thầm của một bài sonnet. Đó là tiếng thủ thỉ, là cơn say đắm, là giọt lệ đọng trên dây đàn hạc, là hạt sương trong suốt tụ lại nơi đầu ngọn cỏ.

Ngài chỉ khẽ khàng ngâm xướng, tâm tư giấu trong những ẩn dụ của thi ca. Cần phải đào sâu vào hình tượng, cần phải lắng nghe bằng cả trái tim. Rồi theo ngài hóa thành cơn gió trong trẻo, chảy trôi trong đêm tối dịu dàng tĩnh lặng, kéo dài thành một khúc nhạc của những nhịp tim miên man.

Aurora lao tới lan can. Cảm giác lạnh buốt của đá cẩm thạch thấm qua làn da, ngấm vào tận tâm can, nhưng vẫn không thể kéo cô ra khỏi cơn mê say. Chiếc đàn dương cầm ở giữa sân khấu đã được thay bằng một cây đàn khác, cô chỉ có thể nhìn thấy dáng người gầy gò của nghệ sĩ cùng mái tóc nâu lay động theo chuyển động của cơ thể.

Việc Liszt đặt ngang cây đàn dương cầm trên sân khấu vẫn chưa trở thành chuẩn mực, vì vậy thứ các nghệ sĩ dương cầm để lại cho khán giả nhiều nhất chính là bóng lưng của họ. Thiếu nữ chợt nhớ người Hungary ấy không phải cố ý muốn nhìn rõ Chopin thần bí. Phải biết rằng, chỉ riêng bóng lưng ấy cùng tiếng đàn vang lên dưới những ngón tay kia cũng đã khiến nhịp tim của cô rối loạn đến mức chẳng khác nào đang chìm đắm trong nụ hôn của François. Cô chỉ cảm thấy tiếc nuối, nếu cây đàn xoay sang một hướng khác... âm thanh cô nghe được hẳn sẽ còn chấn động hơn nữa.

Ôi, không thể như vậy được.

Cô đã say đắm trong màn trình diễn này đến thế rồi, nếu nhiều thêm dù chỉ một chút, cô chắc chắn sẽ lạc mất chính mình trong tiếng đàn của ngài và không muốn thoát ra nữa.

May mắn thay, may mắn thay cô đã gặp tình yêu trước khi gặp Chopin, nếu không có François, cô chắc chắn sẽ rơi vào một mối đơn phương gần như vô vọng.

Étude số 1 giọng Đô trưởng và Nocturne giọng Mi giáng trưởng, bản nhạc đầu tiên cô có thể chơi lại sau khi trở về với cây đàn dương cầm và bản nhạc từng cứu vớt linh hồn lạc lối của cô, giờ đây được chính tác giả tái hiện trước mắt. Cảm giác hạnh phúc khiến toàn thân cô mềm nhũn.

Aurora rưng rưng nước mắt, nằm phục trên lan can, dựa vào tiếng đàn của người nghệ sĩ dương cầm để lắng nghe tiếng lòng của ngài.

Cách ngài biểu đạt vừa là Chopin lại vừa không phải Chopin... nhưng có một điều chắc chắn, thứ được giấu trong những âm sắc trong suốt như pha lê ấy là một cảm giác rung động quen thuộc không thể gọi thành lời.

Hợp âm vang lên, chút linh cảm sắp chạm tới đáp án bỗng bị nghiền nát.

Lớp sương mù mộng mị đầy quyến rũ bị thổi tan, những nốt móc kép chạy nhanh ở tốc độ allegro lại tái tạo nên một vùng mờ ảo khác. Ngay cả dạng tiến hành ấy cũng được ngài ban cho tính giai điệu tinh tế. Kỹ thuật phô diễn của ngài không hề khoa trương, trong sự nhiệt tình phóng khoáng vẫn mang theo nét tao nhã và ung dung. Đoạn trung bản giàu chất trữ tình mềm mại như khúc hát, lãng mạn đến vô ngần.

Lúc này Aurora dường như đã hiểu câu nhận xét kia: những giai điệu đẹp nhất của Chopin mãi mãi được sinh ra trong những khoảnh khắc ngẫu hứng.

Cô sắp bị cảm giác hạnh phúc nhấn chìm rồi. Trên đời này sao có thể tồn tại tiếng đàn đẹp đẽ đến vậy? Sao có thể tồn tại một con người tuyệt vời đến vậy? Sao có thể tồn tại thứ âm nhạc mê hoặc đến vậy?

Sự tinh diệu trong những bản Étude, sự dịu dàng trong Nocturne, giấc mộng huyễn hoặc trong Impromptu, nỗi bi phẫn giằng xé cùng chiều sâu tinh tế trong Ballade, khí phách hăng hái trong Polonaise... tuyệt đối không phải một Chopin chỉ có thể được miêu tả bằng vài dòng văn là người nghệ sĩ nho nhã ấy. Ngài là một con người đa diện và phức tạp, dịu dàng nhưng tuyệt đối không mềm yếu, khí chất nam tính của ngài đều được dồn cả vào những khúc chiến ca kết thành từ các nốt nhạc.

Phi thường.

Thi sĩ của dương cầm không thích biểu diễn ấy lại có thể diễn trọn vẹn cả nửa sau của chương trình một cách sảng khoái đến thế. Không có tiết mục xen kẽ, một sự hưởng thụ hoàn mỹ không tì vết!

Aurora chỉ hận vì sao ngài không chơi concerto dương cầm, như vậy cô đã có thể được nghe Chopin lâu hơn nữa.

"Cuối cùng tôi cũng hiểu vì sao trong các buổi biểu diễn của Franz lại có những quý cô ngất xỉu rồi... hóa ra tất cả đều là thật, bây giờ tôi chính là như thế đây..." Thiếu nữ ôm ngực, mềm nhũn trên ghế. Bên ngoài là những tràng pháo tay kéo dài không dứt, còn cô thì đã bị thứ âm nhạc hùng vĩ ấy chấn động đến mức hô hấp khó khăn.

...

Khi Aurora thực sự bình tĩnh lại, người trong nhà hát từ lâu đã rời đi hết, chỉ còn những chân nến vẫn tận tụy tỏa ánh sáng.

Cô v**t v* chiếc hộp nhỏ trong tay, François vẫn chưa đến, trên chiếc ghế trống của anh chỉ có một giỏ hoa lớn. Đó là bó hoa thiếu nữ chuẩn bị để tặng Chopin, nhưng dường như đã bỏ lỡ thời điểm thích hợp nhất.

Chiếc hộp được mở ra, bên trong chỉ có một chiếc nhẫn, được cài trong vòng nhẫn ấy lại là một mẩu giấy được cuộn gọn.

Cô sững người, lấy tờ giấy xuống rồi do dự một lát, sau đó đeo chiếc nhẫn lên ngón áp út của bàn tay trái.

"Nếu sau khi buổi diễn kết thúc mà anh vẫn chưa xuất hiện... hãy xuống dưới, Aurora, tới hàng ghế khán giả đầu tiên gần sân khấu nhất. Anh sẽ đợi em ở đó."

Không hiểu ý định của François là gì, nhưng Aurora vẫn lựa chọn làm theo lời anh. Dù sao thì sau khi gặp mặt, anh nhất định sẽ giải thích rõ ràng mọi chuyện cho cô.

Có lẽ vì đã quá muộn, chiếc đèn chùm lớn không còn sáng rực như lúc buổi hòa nhạc vừa bắt đầu. Aurora cẩn thận dò xét từng bước, xách theo giỏ hoa, lần mò tiến về phía trước trong ánh sáng mờ tối.

Tiếng giày chạm lên các bậc ghế vang lên những âm thanh trong trẻo, vang vọng trong khán phòng. Không hiểu vì sao, trái tim của cô lại bắt đầu đập nhanh hơn.

Điệu valse.

Tiếng đàn vốn đã không còn vang lên lại bất ngờ cất lên lần nữa. Thiếu nữ vừa lần tới hàng ghế đầu tiên kinh ngạc ngẩng đầu, người nghệ sĩ dương cầm đã rời sân khấu từ lâu lúc này lại xuất hiện trên đó.

Trái tim đau nhói.

Chỉ khi được tiếng đàn của ngài bao bọc ở khoảng cách gần như vậy, cô mới thật sự cảm nhận được sự tinh tế và thâm tình trong đó.

Nhịp điệu của valse, giai điệu đơn giản mà cảm động hòa cùng phần đệm hợp âm, tựa như hai chiếc lá rơi trong gió. Chúng quấn quýt xoay tròn, bồng bềnh chẳng biết sẽ trôi về đâu.

Thời gian dường như không còn tồn tại, thế giới chỉ còn lại ngài và cây đàn dương cầm, cùng với cô đang lắng nghe tiếng đàn.

Ngài dùng âm nhạc để đặt câu hỏi, một lần không đủ, lại ghé bên tai thì thầm lần thứ hai.

Ngài lại dùng âm nhạc để trả lời, tươi sáng, hy vọng, man mác buồn, đẹp đẽ, không muốn kết thúc nhưng cuối cùng vẫn phải dừng lại.

Lá rơi chạm đất, rơi thành hai nửa nương tựa lẫn nhau nhưng rồi vẫn tách rời.

Aurora nhìn thấy trên ngón áp út bàn tay trái mà ngài nâng lên thấp thoáng ánh bạc của một vòng kim loại.

Cô nhìn vị thần của mình chậm rãi xoay người lại.

Hàng mày ánh mắt của ngài, mái tóc của ngài, vóc dáng của ngài, những ngón tay của ngài... tất cả mọi thứ thuộc về ngài đang từ từ tiến lại gần, từ từ xác nhận.

Chopin bước xuống khỏi bệ thần.

Giữa anh và Aurora chỉ còn cách nhau một bước chân.

Cô mở to đôi mắt màu hổ phách, cố tìm kiếm một tia khả năng giữa vô vàn điều không thể, nhưng tất cả những gì quen thuộc tỏa ra từ anh ở khoảng cách gần trong gang tấc đã hoàn toàn cướp mất hơi thở của cô.

Giấc mơ đê hèn nhất lại trở thành hiện thực, không còn là tưởng tượng nữa.

Thì ra François biết chơi dương cầm, hơn nữa còn chơi hay hơn bất kỳ ai, hay đến mức chỉ với nốt nhạc đầu tiên đã khiến cô hận không thể dâng cả trái tim mình cho anh.

"Pi, Pi... Cho..."

"Pi Pi Cho sao? Aurora, là Chopin."

"Cho... Cho—"

"Fryderyk François Chopin. Anh đã nói rồi mà, bản nhạc em thích, Chopin nhất định sẽ đàn cho em nghe."

Aurora cảm thấy hai tai mình như đầu máy hơi nước đang kéo còi, phụt một tiếng phun ra cả làn khói trắng dày đặc. Nhưng hơi nóng vẫn chưa tan hết, làn da của cô càng lúc càng đỏ, nhiệt độ tích tụ trong cơ thể hóa thành dòng dung nham cuộn trào.

Im lặng. Choáng váng. Run rẩy. Nhịp tim hỗn loạn. Hô hấp khó khăn.

Cô không thể phân biệt nổi những cảm xúc gần như sắp xuyên thủng đỉnh đầu mình, sự thật rằng Chopin chính là François giáng xuống cô chẳng khác nào vừa trải qua động đất lại gặp thêm sóng thần. Kinh ngạc, bất ngờ, hoảng hốt, tức giận, ngượng ngùng... Gương mặt cô đã đỏ bừng, cô chộp lấy chiếc giỏ hoa khổng lồ dưới đất rồi kích động ném thẳng về phía gương mặt vừa xa lạ vừa quen thuộc của vị thần trước mặt.

"Đồ lừa đảo... đồ khốn!"