Chương 54: Em là tình yêu mà anh nâng niu dè dặt, nhỏ bé và run sợ

· Scherzo · Op.54: [Trước mặt Chúa, anh không thể dối lừa em]

Khi Chopin muốn diễn một màn kịch, tất cả mọi người đều sẽ bị anh đánh lừa.

Anh không báo trước cho Liszt và Alkan. Kế hoạch này là bí mật chỉ một mình anh biết. Xưa nay anh luôn thận trọng, đặc biệt là đối với chuyện hôn nhân, anh thật sự không thể đặt niềm tin vào cái miệng của người Hungary kia.

Vì quá kích động và căng thẳng nên vô tình làm mực rơi lên thẻ đăng ký kết hôn, khiến tấm thẻ bị hủy bỏ. Chopin biết rất rõ hành động như vậy chắc chắn sẽ để lại ấn tượng sâu sắc với hai người bạn đến làm chứng, sau này còn bị họ vô tình lấy ra làm đề tài trêu chọc, trở thành câu chuyện cười theo anh cả đời. Người vốn cẩn trọng đến mức tuyệt đối không dễ dàng để bạn bè nắm được điểm yếu rõ ràng như anh, lần này lại cam tâm tình nguyện.

Nghệ sĩ dương cầm người Ba Lan đã dùng một chút thủ đoạn. Anh biết việc này rất đê tiện, thậm chí là vô liêm sỉ đến mức đi ngược với giá trị quan của bản thân... nhưng anh không còn cách nào khác.

Aurora là sinh mệnh mà anh không thể từ bỏ. Anh không thể tưởng tượng nổi thế giới không có cô sẽ như thế nào. Chỉ cần giữa họ vẫn còn một tầng ràng buộc tồn tại, anh sẽ có lý do và có đủ tự tin để dùng cây đàn dương cầm của mình, dùng tất cả những gì thuộc về Chopin mà cô gái ấy tuyệt đối không thể từ chối, để bày hết sự chân thành và tình cảm của mình trước mặt cô.

Thực ra trên tấm thẻ kia hoàn toàn không có vết mực nào cả. Khi mọi người đều đã thả lỏng và lùi lại, chú rể lặng lẽ tự mình hoàn thành chữ ký.

Anh ký là "Fryderyk Chopin", tên thật của mình. Hai chữ F viết liền mềm mại đẹp đẽ như cây đàn Lyre của Apollo.

Nhờ có cuộc hẹn đặc biệt, viên chức đã được báo trước nên vô cùng phối hợp thu lại tấm thẻ đăng ký ấy rồi đưa sang một tấm mới tinh.

"Ngài Pichon, lần này ngài cứ viết trước đi. Để chúng ta khỏi mất công vô ích, hay là đợi tay hết run rồi hãy cầm bút?"

"Đúng đấy, François thân mến. Đừng run nữa nhé, không thì toàn bộ phiếu đăng ký ở Tòa thị chính Paris cũng chẳng đủ cho anh dùng đâu."

Viên chức hóm hỉnh pha trò, khiến Liszt lập tức hưởng ứng, mọi người đều bật cười.

Chopin mỉm cười cầm bút lên, từng nét từng nét cẩn thận viết xuống cái tên "François Pichon" ngay ngắn đến mức chẳng dám để một nét mực nào bay bổng tùy tiện.

Chú rể, cô dâu, hai người làm chứng rồi đến viên chức sau quầy lần lượt ký tên, cuối cùng tấm thẻ đăng ký cũng được hoàn thành.

"Vậy thì thưa ngài, thưa cô... à không, thưa phu nhân. Xin hãy đến nhà thờ cử hành hôn lễ trong thời hạn quy định. Việc đăng ký của hai vị có hiệu lực kể từ hôm nay. Nếu có hôn lễ làm minh chứng thì hiệu lực ấy sẽ được kéo dài đến hết cuộc đời."

Viên chức mỉm cười đưa tay ra.

"Chúc hai vị tân hôn hạnh phúc."

...

Rời khỏi tòa thị chính, Aurora vẫn luôn được François nắm tay. Vừa ngẩng đầu lên, cô đã nhìn thấy ánh hoàng hôn đẹp nhất trên đời. Có lẽ gọi là đẹp nhất cũng chưa hẳn chính xác, bởi những ráng chiều mỹ lệ nhất vốn luôn thuộc về mùa hè. Chỉ là tâm trạng lúc này đã khác, người đứng bên cạnh cũng khác, nên cảm nhận và sự thiên vị cũng trở nên khác biệt.

Sau khi cùng người mình yêu hoàn tất đăng ký kết hôn rồi ngắm hoàng hôn, cảm nhận ánh sáng nhảy múa trên mái tóc, nơi hàng mày khóe mắt, siết chặt thêm bàn tay đang đan vào nhau, trong lòng bỗng dâng lên cảm giác hạnh phúc như thể có thể cùng người ấy nương tựa đến tận tuổi già. Aurora không thể diễn tả được cảm xúc ấy, thậm chí còn thấy thật khó tin.

Có lẽ chỉ những phím đen trắng trên đàn dương cầm mới có thể kể hết tâm trạng này. Chủ đề của khúc nhạc ấy đại khái sẽ là: từ giây phút này trở đi, em đã có cả thế giới.

"Franz, Alkan, mọi người có muốn cùng đi ăn tối không? Còn cả... chồng... của em nữa." Aurora xin thề rằng từ cuối cùng ấy hoàn toàn không phải cô cố ý, chỉ là khi thốt ra đã tự nhiên mang theo âm điệu e thẹn. Cô chỉ có thể siết chặt bàn tay đang nắm lấy François để xoa dịu gương mặt nóng bừng của mình.

"Không, chúng ta phải đến nhà thờ trước, Aurora. Anh có món quà muốn tặng em, cũng có rất nhiều điều muốn nói với em."

"Đến... đến nhà thờ? Ý... ý anh là chuyện đó sao, François?"

"Aurora, đừng căng thẳng. Mặc dù tôi rất mong là chuyện đó, nhưng tên này chỉ muốn tặng cô một món quà thôi... Chỉ có điều món quà hơi lớn, không thể bê thẳng đến trước mặt cô được." Franz vừa vỗ vai Aurora vừa ném cho François một chiếc chìa khóa.

"Hãy cảm ơn người bạn vạn năng của anh đi. Cha Racine rất vui lòng giúp anh chuyện này. Đây là chìa khóa của nhà nguyện nhỏ, nhớ dùng cẩn thận nhé."

Nhìn họ nói những lời đầy ẩn ý, dù không biết phía trước đang có bất ngờ gì chờ đợi, Aurora vẫn cảm thấy chẳng có gì phải sợ, miễn là anh còn nắm tay cô.

*

Nhà thờ.

Cánh cửa của nhà nguyện nhỏ được mở ra, chút ánh sáng cuối ngày chia cả không gian thành ba mảng. Trong giáo đường rộng lớn và tĩnh lặng chỉ có từng hàng ghế dài im lìm. Phía chính diện, ngoài bục hành lễ dành cho linh mục thì nổi bật nhất chính là cây đại phong cầm phía sau, khiến người ta không thể không chú ý.

Đã từng có người miêu tả rằng đại phong cầm không đơn thuần là một nhạc cụ, mà chính là một phần của kiến trúc. Đặc biệt khi nhạc cụ khổng lồ ấy kết hợp cùng những cột đá chạm trổ tinh xảo và mái vòm rực rỡ cầu kỳ, cảm giác trang nghiêm vốn có của nó lập tức hòa quyện hoàn hảo với bầu không khí thiêng liêng trong nhà thờ. Có lẽ đại phong cầm vốn là một phần của giáo đường, là nhạc cụ thuộc về thần linh.

Trong khung cảnh như vậy, bất cứ ai cũng sẽ bất giác sinh lòng kính cẩn và trang nghiêm.

Aurora được François nắm tay dẫn đi, băng qua những pho tượng và ánh nến hai bên, cho đến khi anh kéo cô ngồi xuống trước cây đại phong cầm.

Những ống đồng khổng lồ vươn thẳng lên trời, gần như chạm tới mái vòm. Phía trên còn đặt tượng Chúa Cha. Thiếu nữ ngẩng đầu nhìn lên, cảm giác như đôi mắt của Ngài đang hiền từ dõi theo họ.

Trong lòng cô dậy sóng. Aurora khẽ túm lấy tay áo François, thật sự không hiểu vì sao anh lại đưa cô đến đây.

"Aurora, ngồi xuống đi, anh đàn cho em nghe."

"Đàn... đàn sao?"

Cô vẫn còn nhớ kỹ thuật vụng về của anh trên cây đàn dương cầm của mình. Vậy mà ở một nơi linh thiêng như thế này, anh lại muốn chơi đại phong cầm? Họ sẽ bị đuổi ra ngoài mất.

Vừa hoàn hồn sau cơn kinh ngạc, cô định kéo anh rời đi thì phát hiện chàng thanh niên đang nghiêm túc điều chỉnh các cần âm của cây đại phong cầm. Dáng vẻ ấy tuyệt đối không phải đang nghịch ngợm tùy tiện. Anh giống như một người bạn cũ của nó, hai bên quen thuộc với nhau, tựa hồ vừa trải qua một cuộc trùng phùng sau bao năm xa cách.

"Nếu không phải vì em, Aurora, có lẽ anh sẽ chẳng bao giờ nảy ra ý định chạm vào nó nữa... Chỉ một khúc nhạc nhỏ thôi, hy vọng nó có thể mang đến cho anh thật nhiều dũng khí."

Bàn phím của đại phong cầm hoàn toàn trái ngược với dương cầm: phím trắng hóa thành màu đen, phím đen lại mang sắc trắng tinh, bàn phím ngắn hơn nhưng được xếp thành hai tầng. Âm sắc của nó cũng khác hẳn dương cầm. Tiếng đàn hùng tráng và ngân dài vang vọng trong những ống đồng, không ngừng dâng cao, như chỉ trong khoảnh khắc đã gột rửa tâm hồn, khiến trái tim thuần khiết không tì vết được lắng nghe thanh âm của thần thánh.

Bàn tay phải của François thành kính hạ xuống tầng phím trên cùng. Chỉ với một tay diễn tấu giai điệu giản dị kéo dài, âm nhạc đã toát lên vẻ hùng vĩ khó diễn tả thành lời.

Không phải kiểu biểu đạt tinh tế của dương cầm, nơi lực nhấn có thể thay đổi sắc thái âm thanh. Dường như đại phong cầm chẳng liên quan đến cảm xúc, nhưng chính nét thần tính vi diệu ấy lại tạo nên một hình thức biểu đạt hoàn toàn khác biệt.

Các bè nhạc chồng lên nhau.

Hai tầng bàn phím cùng bàn đạp dưới chân đồng thời vang lên, tạo nên cảm giác choáng ngợp đến mê say. Sự bình yên và thanh thản tràn ngập hơi ấm của ánh mặt trời. Từng tiếng gọi cất lên như nhắn nhủ rằng chỉ cần thức tỉnh, con người sẽ được tắm mình trong ánh sáng thiêng liêng của thần linh luôn dõi theo và bảo hộ.

Giai điệu thánh ca ở bè trung chậm rãi trải rộng, khiến mầm non nhỏ bé trong lòng người nghe nở thành đóa hoa của bình an và hạnh phúc. Đó vốn là ân điển dồi dào, là âm thanh sâu lắng và chạm đến tận đáy lòng nhất. Mỗi nốt nhạc đều mang theo lời hồi đáp thiêng liêng, như từng tia sáng xua tan bóng tối, hội tụ trong khúc ca không bao giờ dứt, khiến mọi thứ trở nên yên tĩnh đến lạ thường.

Cũng giống như bản chất của người đang chơi đàn, tất cả đều là sức mạnh dịu dàng.

Đó là một bản thánh ca cho đại phong cầm của Bach, được cải biên từ bản cantata nổi tiếng nhất của ông.

BWV.645, Wachet auf, ruft uns die Stimme.

Aurora tuy không nghiên cứu nhiều về các tác phẩm đại phong cầm của Bach, việc biểu diễn loại nhạc cụ này đối với cô gần như là một khoảng trống. Thế nhưng cô rất thích cách François diễn tấu và sẵn lòng gọi đây là phiên bản hay nhất mà mình từng được nghe.

Anh từng nói đã rất lâu rồi không chơi đại phong cầm, vậy mà hôm nay lại để cô nhìn thấy một khía cạnh phi thường đến thế. Lớp sương mù bao phủ con người anh bấy lâu nay dường như sắp sửa bị thổi tan.

Hãy tỉnh giấc đi, hỡi người đang ngủ say, có một tiếng gọi đang cất lên.

Nhịp tim của Aurora bất giác tăng nhanh.

François, anh đang gọi điều gì thức tỉnh?

...

Vở kịch vốn hoàn hảo không chút sơ hở đã bị Chopin tự tay viết lại.

Anh vẫn nhớ vẻ mặt kinh ngạc của Liszt khi cố ý đi chậm lại cùng mình tại tòa thị chính rồi dặn anh đừng đến nhà thờ. Đúng vậy, khác hẳn với kế hoạch ban đầu, người làm chứng không cần phải có mặt trong buổi hôn lễ ngắn ngủi mà anh đã chuẩn bị.

Trước khi bước vào nhà thờ, gặp cha Racine, anh lặng lẽ ra hiệu từ chối nghi thức cử hành. Vị linh mục không nói gì, dường như còn cảm thấy nhẹ nhõm vì người ủy thác đã đưa ra lựa chọn như vậy. Dù sao trước đó, để thuyết phục được anh đồng ý cũng đã tốn không ít công sức.

Không có lời thề của linh mục, không có người thân bạn bè chứng kiến, không có câu "Con đồng ý", không trao nhẫn cưới, cũng chẳng có nụ hôn dưới sự chứng giám thiêng liêng, thì làm sao có thể gọi là hoàn thành một hôn lễ trong nhà thờ?

Ngoài khúc đại phong cầm của Bach này, Chopin chẳng làm thêm điều gì khác trong giáo đường.

Tình yêu khiến con người trở nên nhỏ bé. Kể từ khoảnh khắc nhận ra trái tim mình đã bị một người khác chiếm trọn, ngay cả Chúa cũng phải cúi đầu trước tín đồ của Người.

Chopin chìm trong cuộc giằng xé đầy dè dặt. Anh ngọt ngào tận hưởng tất cả những gì François mang lại, nhưng mỗi khi trở về với thân phận Fryderyk, anh lại đau khổ đến cùng cực. Lời cầu hôn của Aurora là một cơ hội, một phép màu. Từ đêm salon ấy, anh đã đánh bại chuẩn mực đạo đức trong lòng mình để lên kế hoạch cho một sợi dây ràng buộc chặt chẽ tuyệt đối không thể đứt gãy. Thế nhưng kể từ đêm bắt đầu thực hiện kế hoạch ấy, anh lại mất ngủ triền miên.

Người luôn tuân thủ lễ nghi và đạo đức như anh đã tự tay phá vỡ những nguyên tắc mình tôn thờ, cố chấp dùng cách ấy để bảo vệ điều mình không thể đánh mất. Từ khi sinh ra đến nay, anh vẫn luôn mất đi rất nhiều thứ: một cơ thể khỏe mạnh, sự đồng hành của cha mẹ, quê hương Ba Lan, cảm giác an toàn... Chỉ có Aurora là điều duy nhất anh biết chắc mình muốn có nhất và tuyệt đối không thể để vuột mất.

Anh không thể rời xa cảm giác bình yên khi ở cạnh cô. Tựa như chính cái tên của cô, trong đêm dài bất tận của cuộc đời anh, cô là ánh bình minh duy nhất chiếu rọi vào trái tim. Sự thuần khiết và ấm áp của cô, sự táo bạo và thẳng thắn của cô, niềm hy vọng và sức sống của cô, cùng tiếng đàn mê hoặc của cô, tất cả đều khiến tâm hồn anh không ngừng cộng hưởng. Chopin sẵn lòng gọi Aurora là tất cả của mình. Dường như mọi điều anh từng thiếu hụt đều có thể tìm lại nơi cô. Cô chính là chiếc xương sườn đã mất từ thuở được tạo hóa sinh ra, là điểm yếu mà anh mãi mãi cam tâm nhượng bộ.

Nhưng cuối cùng Chopin đã từ bỏ. Từ bỏ nỗi đau giằng xé khi một mình đối diện với sự phán xét của lương tâm, từ bỏ hạnh phúc vốn chỉ cần một lời tuyên thệ đơn giản là có thể dễ dàng nắm lấy.

Anh nguyện để Aurora được tự do lựa chọn. Anh nguyện vén lên trước mặt cô con người thật mà mình vẫn luôn che giấu.

Dưới ánh nhìn của các vị thần, cho dù Chopin từ lâu đã không còn đặt niềm tin nơi Chúa Cha, anh cũng không muốn lừa dối Jutrzenka của mình, từ tiếng Ba Lan ấy đã được khắc trên chiếc nhẫn dành cho Aurora mà anh luôn cất giữ nơi ngực.

Lấy Bach anh yêu quý nhất làm lời thề, anh tuyệt đối sẽ không lừa dối cô trong âm nhạc.

Anh sẵn sàng chấp nhận mọi hậu quả mà mình không muốn đối diện nhất, sẵn sàng dùng chút dũng khí ít ỏi của cả đời để trở thành một kẻ đánh cược liều lĩnh, tung hết mọi quân bài, từ bỏ mọi lớp bảo hiểm, dùng chính con người thật của mình để cầu hôn cô.

Đôi tay của Chopin rời khỏi cây đại phong cầm. Anh khẽ chạm vào túi áo bên phải, tấm vé của buổi hòa nhạc vẫn còn nằm trong đó.

Hai tháng nữa, có lẽ bản đăng ký kết hôn ở tòa thị chính Ba Lan sẽ biến thành một tờ giấy vô giá trị, còn anh sẽ đón năm mới thê lương nhất đời mình.

Nhưng điều đó cũng không sao.

Ít nhất trước khi bức màn khép lại, anh vẫn có thể đàn cho cô nghe bản Chopin mà cô yêu thích nhất.

Với thân phận Fryderyk Chopin, anh muốn lớn tiếng nói với Aurora rằng — "Anh yêu em."

*

Vài ngày trước, trong văn phòng của Pleyel.

"Những gì anh nói đều là thật sao? Anh đã... chuẩn bị xong rồi chứ, Fred?"

"Tôi rất chắc chắn, Camille, tôi muốn tổ chức một buổi hòa nhạc."

Ngồi sau bàn làm việc, nhà tư bản Pleyel bất ngờ bị niềm hạnh phúc từ trên trời rơi xuống làm cho choáng váng. Ông trấn tĩnh lại rồi liếc nhìn tờ lịch trên bàn, hôm nay không phải ngày 13, cũng chẳng phải thứ Sáu. Lạy Chúa, người Ba Lan vốn sinh ra đã sợ sân khấu ấy vậy mà lại chủ động muốn mở buổi biểu diễn! Ông run run châm một điếu xì gà rồi rít mạnh một hơi.

"Đủ điên rồ, đủ thiên tài, cũng đủ mạo hiểm... Fred, nhưng tôi thích điều đó."

"Xin hãy sắp xếp buổi công diễn vào ngày 20 tháng này. Ngày 18 tôi có việc phải làm, còn ngày 19 tôi muốn chuẩn bị vài bản nhạc đặc biệt."

Chopin dứt khoát đứng dậy, quay người bước đi, hoàn toàn mặc kệ thương nhân Paris bị kinh ngạc đến mức đánh rơi cả điếu xì gà xuống mặt bàn.

Ngày 18 kết hôn với cô.

Ngày 19 luyện tập những khúc nhạc cô yêu thích nhất.

Ngày 20, anh sẽ trao cả Fryderyk Chopin cho cô.

[Chú giải · Op.54]

"Cho đến khi bị anh kéo ngồi xuống trước cây đại phong cầm": Một tín đồ Công giáo thực thụ khi bước vào nhà nguyện đều sẽ làm dấu thánh giá trước ngực. Chi tiết này cho thấy cả hai thực ra không phải những tín đồ Công giáo sùng đạo.

Sau khi đến Paris, Chopin dần đánh mất thói quen tôn giáo của mình. Không giống Liszt từng rơi vào trạng thái cuồng tín, anh hầu như không còn lui tới nhà thờ nữa, mặc dù mẹ anh là một tín đồ vô cùng mộ đạo. Tuy vậy, anh cũng không giống Berlioz, người công khai tuyên bố từ bỏ đức tin.

Về bản chất Aurora không có tín ngưỡng tôn giáo riêng, nhưng Petit lại theo đạo. Trong bối cảnh thời đại ấy, cô cũng không muốn tỏ ra quá khác biệt nên tạm thời theo tôn giáo của bà vú.