Chương 12: Cúc Phu Nhân

Đề nghị tuyển chọn nữ t.ử dân gian bổ sung vào Thượng Thực Cục tuy do Bùi Thượng thực đưa ra, nhưng lòng Hoàng đế sáng như gương, biết thừa là do Thái hậu sai khiến. Ngài lấy cớ cung nhân đang thừa, đang muốn cắt giảm để từ chối thẳng thừng. Thái hậu không chịu bỏ qua, sai Thượng Thư Nội Tỉnh lập danh sách những cung nhân già yếu và không làm được việc, xin Hoàng đế sang xuân cho xuất cung. Hoàng đế thấy yêu cầu này hợp tình hợp lý, đành phải chấp nhận.

Thế là, số lượng cung nhân giảm mạnh. Khi Bùi Thượng thực nhắc lại chuyện tuyển nữ t.ử dân gian nhập cung, Hoàng đế không còn phản đối nữa, chỉ triệu Trình Uyên đến, phán: "Trẫm đối với chuyện ăn uống không cầu kỳ, Thượng thực nội nhân hầu hạ trong điện hiện giờ đã đủ. Nhưng Thái hậu tuổi đã cao, cơm nước càng cần cẩn trọng dâng nạp, cung Từ Phúc quả thật nên thêm người. Phạm vi tuyển chọn không nên quá rộng, cứ định ở vùng Lưỡng Chiết đi. Tân quan Đề cử Lưỡng Chiết Đông Lộ Thường Bình Trà Diêm Công Sự là Kỷ Cảnh Lan sắp đi tuần tra các châu huyện, chi bằng ngươi đi cùng hắn, truyền ý chỉ của Thái hậu xuống các châu huyện, cuối xuân sang năm tuyển nữ t.ử giỏi nấu nướng vào Thượng Thực Cục, đến lúc đó tuyển được ai thì hoàn toàn nghe Thái hậu sai khiến."

Trình Uyên bẩm lại thánh ý với Thái hậu. Thái hậu cân nhắc rồi nói: "Cũng được, nó bảo ngươi đi thì ngươi cứ đi, cứ tuyển người vào trước đã, giao cho ai dùng thì tính sau."

Khi Trình Uyên và Kỷ Cảnh Lan đến Phố Giang thì đã vào đông, lễ Hương Ẩm (Tiệc làng thết đãi sĩ tử) diễn ra đúng kỳ hạn tại Văn Miếu. Huyện lệnh Thôi Ngôn Chi nhận được tin sớm, đích thân duyệt thực đơn, điều chỉnh món ăn để đón tiếp hai vị quý khách này.

Hôm ấy Thu Nương than mệt mỏi do lao lực nhiều ngày, không tiện dự tiệc, bèn xin phép Thôi Huyện lệnh cáo lỗi xin vắng mặt, để Chân Chân dẫn dắt các nữ đệ t.ử thay bà lo liệu mọi việc. Khi khai tiệc, Chân Chân vừa nhìn thấy Kỷ Cảnh Lan, đôi mắt liền sáng lên, cười nói: "Kỷ tiên sinh, là ngài!"

Kỷ Cảnh Lan này chính là người đã cùng Thôi Huyện lệnh vào Thích Trân Lâu thưởng thức món ngon hôm tiệc hủy hôn. Khi ấy ông ta mãn hạn chức quan ở nơi khác, về kinh diện thánh, đi ngang qua Phố Giang, nghe bạn đồng niên là Thôi Ngôn Chi kể chuyện Thích Trân Lâu, tò mò nên đi cùng. Lúc này gặp lại Chân Chân, ông cũng mỉm cười: "Đã lâu không gặp, phong thái Thất công t.ử vẫn như xưa."

Chân Chân như gặp lại cố nhân, vui vẻ vô cùng, tự tay rót một chén rượu mời Kỷ Cảnh Lan. Kỷ Cảnh Lan nâng chén uống cạn, nếm thử rồi hỏi: "Đây là rượu Cao Dương (Rượu thịt cừu)?"

Chân Chân đáp: "Vâng ạ. Bây giờ đã vào đông, nên chúng ta đổi sang dùng rượu Cao Dương, ấm nóng trừ hàn, hợp với thời tiết."

Đôi mắt cười của Kỷ Cảnh Lan nhìn Chân Chân chăm chú: "Rượu này vị cực kỳ ngọt dịu, trơn mượt, không kém gì rượu của Phong Lạc Lâu ở kinh thành, là tửu lầu các cô tự ủ sao?"

"Là chúng ta tự ủ đấy." Chân Chân nghe Kỷ Cảnh Lan khen ngợi thì rất vui, hào hứng kể luôn cách làm, "Dùng thịt cừu béo thượng hạng, thái miếng vuông, ninh nhừ với hạnh nhân, lọc lấy nước cốt, trộn với men cơm rượu, rồi dùng mộc hương ủ cùng, mười ngày sau là uống được rồi."

"Khá lắm, khá lắm." Kỷ Cảnh Lan khen ngợi, lại hỏi: "Mấy năm nay, quý quán đều tự mình ủ rượu sao?"

"Đúng vậy," Chân Chân cười nói, "Chúng ta ngoài rượu Cao Dương còn có rượu nếp và các loại rượu quả như thanh mai, dương mai, tang thầm, hoa quế... Nếu Kỷ tiên sinh rảnh rỗi mời ghé Thích Trân Lâu, ta mời ngài uống thỏa thích."

Kỷ Cảnh Lan cười lớn, liên tục nói "Đa tạ".

Hương Ẩm lần này, món ăn đã được điều chỉnh theo mùa, thêm nhiều nguyên liệu ôn bổ mùa đông, khác nhiều so với thực đơn hôm tiệc bình phẩm. Tuy nhiên theo ý Thôi Huyện lệnh, món gỏi cua vẫn được giữ lại, chỉ là đổi sang cách nêm nếm của món Cua Rửa Tay Biện Kinh. Trình Uyên nếm thử gật đầu khen ngợi, nói hương vị tươi ngon, lại cực kỳ giống với phong vị truyền thống ở Đông Kinh.

Kỷ Cảnh Lan nghe vậy bảo với Trình Uyên: "Thích Trân Lâu làm được món Cua Rửa Tay này xem ra là tàng long ngọa hổ, kiến thức của bếp trưởng không tầm thường. Chẳng những Cua Rửa Tay làm ra được hương vị Đông Kinh, mà một số món ngon quý hiếm bày ra đây cũng mang phong thái của bậc vương hầu."

Trình Uyên hỏi món nào khiến Kỷ Cảnh Lan cảm thán như vậy, Kỷ Cảnh Lan bèn kể lại vài món trong tiệc hủy hôn của Chân Chân, rồi than: "Chỉ tiếc cô nương này vì tranh chút khí phách mà phung phí đến thế, không phải người biết tiếc phúc."

Trình Uyên mỉm cười nhạt nhìn về phía Chân Chân, ngắm nghía một hồi rồi gọi nàng lại, ôn tồn hỏi: "Nghe nói quý quán tên là 'Thích Trân', không biết có điển cố gì chăng?"

Chân Chân định nói lý do nương từng bảo, nhưng nghĩ lại thấy lý do đó bình thường quá, chi bằng dùng điển cố Tống Khải nói để giải thích. Vị trung quý nhân trước mặt trông nho nhã, chắc hẳn cũng đọc nhiều sách, kể giai thoại danh sĩ này chắc ông ta sẽ càng thêm coi trọng Thích Trân Lâu. Nàng bèn đáp: "Tên của Thích Trân Lâu bắt nguồn từ danh ngôn của Tô Tham chính Tô Dịch Giản: 'Thực vô định vị, thích khẩu giả trân'."

Thấy Trình Uyên cười mà không nói, nàng nghĩ bụng chắc ông không biết, bèn kể tỉ mỉ lại giai thoại về Tô Dịch Giản và Thái Tông hoàng đế bàn về món nước dưa.

Trình Uyên lẳng lặng nghe xong, từ từ vỗ tay khen: "Tuyệt lắm. Món ăn quý tửu lâu ngon miệng, Thất công t.ử lại hiểu lễ nghĩa sách vở, xem ra chủ quán ắt hẳn là một tài sĩ học rộng hiểu nhiều."

Thôi Huyện lệnh nghe vậy nói: "Chủ quán Thích Trân Lâu là mẫu thân của Thất công tử, tài mạo song toàn, trù nghệ thượng thừa, tấm lòng và kiến thức lại chẳng thua đấng nam nhi, là kỳ nữ hiếm thấy ở Phố Giang."

Trình Uyên hỏi sao chủ quán không dự tiệc, Thôi Huyện lệnh báo việc bà xin nghỉ, Trình Uyên than: "Tiếc thay, không có duyên gặp mặt."

Đến tuần rượu thứ năm, có một món tên là "Thỏ Cuộn Mỡ Chài" (Thiêm bàn thố), dùng mỡ chài bọc thịt thỏ đã thái sợi ướp hành, giấm rồi chiên dầu. Thôi Huyện lệnh thấy ngon, mời các cử nhân cùng nếm, mọi người đều động đũa, duy chỉ có Triệu Hoài Ngọc ngồi ngay ngắn, nhìn đĩa thịt thỏ trước mặt mình mà không hề động đũa.

Thôi Huyện lệnh thấy thế, liên tục khuyên mời, Triệu Hoài Ngọc có vẻ lúng túng đáp rằng dạo này dạ dày không tốt, không nên ăn nhiều đồ dầu mỡ. Thôi Huyện lệnh nói: "Chỉ nếm một miếng thôi, không ngại gì đâu, đừng phụ tấm lòng người đầu bếp."

Thấy Triệu Hoài Ngọc cứ lần lữa mãi không ăn, Chân Chân cũng lại gần khẽ khuyên: "Thịt thỏ là món ngon mùa đông, nhưng tính mát vị ngọt, bổ trung ích khí, lương huyết giải độc, được xưng là 'món chay trong các loại thịt', chắc sẽ không hại dạ dày đâu."

Triệu Hoài Ngọc gật đầu, nhưng vẫn không có ý định cầm đũa. Thôi Huyện lệnh nhìn, mày hơi chau lại.

Phượng Tiên thấy tình thế đó, tay cầm bình rượu đi từ phía sau tới, làm bộ rót rượu cho Triệu Hoài Ngọc, nhưng dường như va phải góc bàn, khẽ kêu lên một tiếng, bình rượu tuột tay, cả bình lẫn rượu đổ ụp vào đĩa thịt thỏ trước mặt Triệu Hoài Ngọc.

Phượng Tiên vội vàng quỳ xuống, liên tục xin lỗi, Chân Chân cũng lập tức xúm vào cùng nàng dọn dẹp. Trình Uyên lạnh lùng quan sát, lúc quay đầu đi, cười nói chúc rượu Thôi Huyện lệnh. Thôi Huyện lệnh vội nâng chén đáp lễ, không còn chú ý đến Triệu Hoài Ngọc nữa. Phượng Tiên nhân cơ hội dọn đĩa thịt thỏ đi, rất nhanh sau đó đổi một đĩa món chay của Di Bối Lâu đặt trước mặt Triệu Hoài Ngọc. Triệu Hoài Ngọc khẽ nói lời cảm ơn, ánh mắt chứa chan nhìn Phượng Tiên đầy lòng biết ơn.

Tiệc Hương Ẩm bắt đầu từ trưa, kéo dài suốt bốn canh giờ mới kết thúc. Ra khỏi Văn Miếu, Chân Chân nói riêng với Phượng Tiên: "Cái huynh Triệu Hoài Ngọc kia không biết tại sao, sống c.h.ế.t không chịu ăn thịt thỏ. Thôi Huyện lệnh khuyên đến thế rồi, muội nhìn mà cũng thấy ngại thay. May mà tỷ tỷ thông minh, nghĩ ra cách giải vây kịp thời."

Phượng Tiên nói: "Huynh ấy không ăn tự có lý do của huynh ấy. Chúng ta mời khách dùng món, mời một lần khách từ chối, có thể là khách sáo, hoặc vì lý do vặt vãnh nào đó. Nhưng mời đi mời lại mà khách vẫn không ăn, tức là có lý do huynh ấy không thể ăn được, chúng ta đừng nên ép nữa. Mật ngọt trong mắt muội, có khi lại là thạch tín trong mắt người ta, chưa chắc thứ mình thấy tốt thì người khác cũng phải thích."

Chân Chân khen: "Vẫn là tỷ tỷ biết suy bụng ta ra bụng người, suy nghĩ chu đáo."

Phượng Tiên cười nhẹ: "Lớn lên nhờ nhìn sắc mặt thực khách mà sống, chút đạo lý cỏn con này, chẳng lẽ còn không hiểu sao?"

Bỗng nghe sau lưng có người gọi, hai cô nương quay lại, thấy người rảo bước đuổi theo chính là Triệu Hoài Ngọc. Chàng chạy đến trước mặt hai người, vái chào liên tục, chân thành cảm tạ. Chân Chân nhìn Phượng Tiên cười nói: "Huynh cảm ơn Phượng Tiên tỷ tỷ là được rồi, là tỷ ấy giúp huynh... Đúng rồi, lần trước cách dùng chỉ rút vảy cá cũng là tỷ ấy nghĩ ra, tỷ ấy chính là người 'bị hạt hoài ngọc' mà huynh nói đấy."

Triệu Hoài Ngọc nghe vậy nhìn Phượng Tiên, trong mắt càng thêm phần khâm phục, lại trịnh trọng cảm ơn lần nữa. Phượng Tiên cũng nhún mình đáp lễ, một lát sau ngẩng đầu lên, ánh mắt chạm phải ánh mắt Triệu Hoài Ngọc, phát hiện chàng vẫn luôn chăm chú nhìn mình, đôi má Phượng Tiên ửng hồng, lặng lẽ cụp mắt, không dám nhìn chàng nữa.

"Có thể cho chúng ta biết tại sao huynh không chịu ăn thịt thỏ không?" Chân Chân không nén được tò mò, hỏi Triệu Hoài Ngọc, "Chuyện dạ dày chắc không phải là nguyên nhân chính đâu nhỉ?"

Thấy Triệu Hoài Ngọc im lặng, Chân Chân vội nói: "Là ta mạo muội rồi, xin đừng để bụng, huynh không trả lời cũng được."

"Không sao, ta có thể nói cho cô nương biết." Triệu Hoài Ngọc lúc này mới lên tiếng, đưa ra đáp án, "Vì mẫu thân ta sinh năm Mão, cầm tinh con Thỏ, cho nên cả đời này ta sẽ không bao giờ ăn thịt thỏ."

Chân Chân và Phượng Tiên về đến Thích Trân Lâu chưa được bao lâu, người của nha môn lại đến, báo rằng quý nhân từ kinh thành rất thưởng thức món ngon của Thích Trân Lâu, thán phục tài năng của chủ quán, muốn mời chủ quán đến nha môn đàm đạo. Thu Nương nghe xong hồi lâu không đáp. Chân Chân thấy nương sắc mặt trắng bệch, bèn nói với người nọ: "Nương ta sức khỏe không tốt, hôm nay không tiện ra ngoài, mong quý nhân thư thả cho một ngày, ngày mai ta cùng nương sẽ đến bái phỏng."

Người nọ đáp: "Quý nhân đã nghĩ đến việc này, sớm đã mời danh y đến, đang ở ngay nha môn, vừa khéo có thể chẩn trị cho Ngô nương tử."

Người nọ năm lần bảy lượt mời mọc, Chân Chân bất lực nhìn nương. Thu Nương từ từ đứng dậy, nói: "Ta tuân mệnh là được chứ gì."

Bà chậm rãi bước đến trước mặt Chân Chân, dịu dàng nhìn con gái, trong mắt thoáng qua nét u sầu.

Chân Chân ngơ ngác gọi một tiếng "Nương". Thu Nương đưa tay ôm lấy con, bàn tay phải khẽ v**t v* khuôn mặt Chân Chân, nhẹ nhàng nói: "Nương đi một lát rồi về, con ở nhà ngoan nhé."

Chân Chân cảm thấy ngón tay nương lạnh ngắt, bèn nói: "Nương ơi, trời lạnh, nương mặc thêm áo rồi hãy đi."

Thu Nương cười nhạt, cũng chẳng đáp lời, nhìn Chân Chân thật sâu, rồi đưa mắt nhìn quanh mọi người trong Thích Trân Lâu một lượt, sau đó đưa tay vuốt tóc mai, chỉnh lại trâm cài, rồi theo người của nha môn đi xa dần.

Đến nha môn, nha lại nói quý nhân đang đợi ở Mai Đường hậu viện, dẫn Thu Nương vòng qua lối hoa lạp mai đang nở rộ mà đi vào. Đến Mai Đường, nha lại dẫn Thu Nương vào trong cửa, Thu Nương thấy giữa đường có một người mặc y phục hoạn quan đang đứng chắp tay sau lưng quay mặt về phía bà. Nha lại bẩm báo Thu Nương đã đến, người nọ ra lệnh cho nha lại lui xuống, mới từ từ quay người lại. Ánh mắt ông ta trước tiên rơi xuống cái bóng thon dài của Thu Nương do ánh tà dương hắt xuống, cảm nhận hương hoa lạp mai theo bà đưa tới, dường như suy tư hồi lâu, mới ngẩng đầu lên.

Nhìn rõ mặt mày Thu Nương, ông ta nở nụ cười mỏng manh, vái chào Thu Nương thật sâu, rồi chậm rãi nói: "Lâm An từ biệt, đến nay đã mười chín thu. May mắn thay phu nhân tóc vẫn xanh, má vẫn hồng, chưa từng bị năm tháng vùi dập."

Giọng ông ta êm ái, cử chỉ nho nhã, nhưng Thu Nương nghe mà sống lưng lạnh toát, góc tay áo buông thõng khẽ run lên. Bà nhìn ông ta chằm chằm một lúc, chút hy vọng mong manh còn sót lại trong lòng như ngọn nến trước gió lần lượt tắt lịm. Mặt bà xám ngoét như tro tàn, cuối cùng chỉ thốt ra một câu: "Ta chỉ có một thỉnh cầu... đừng làm hại con ta."

Trình Uyên nhìn bà, đáy mắt không nhìn ra chút buồn vui nào. Dường như trong lòng cân nhắc rất lâu, ông ta chậm chạp mới đưa ra lời hồi đáp: "Ta hứa với bà, Cúc phu nhân."