Chương 6: Chỉ một đồng Louis vàng, cô đã có thể đổi lấy một đời không tiếc nuối

· Etude · Op.6: [Nguyện vọng được hồi đáp]

"Hành hương?"

Nghe thấy từ ngữ ấy, vành tai của Chopin lập tức nóng ran lên một cách khó nhận ra. Anh chỉnh lại tư thế ngồi, đôi tay đan vào nhau hơi mất tự nhiên. Nền giáo dưỡng hoàn hảo của một quý ông rất nhanh đã che lấp tâm tư bí mật nơi đáy lòng, dù sao anh cũng là kiểu người có thể giữ vẻ điềm tĩnh trong mọi hoàn cảnh.

Chỉ tiếc, chân lý này lúc này lại đúng mà cũng không hoàn toàn đúng.

Đối với một thiên tài âm nhạc, lời tán dương chưa từng là thứ khan hiếm. Chopin cũng vậy. Chỉ là anh không giống Liszt, những lời nịnh nọt sáo rỗng chỉ khiến anh khinh thường, đến cả một nụ cười giả xã giao cũng chẳng buồn đáp lại. So với những lời đó, đôi ba câu châm biếm trái lại còn dễ khiến anh chú ý hơn.

Nhưng từ "hành hương" này lại khác.

Nó quá nặng.

Nặng đến mức khiến người nghệ sĩ dương cầm xứ Ba Lan đã nghe quen vô số lời ca tụng cũng phải dao động tâm can, nhưng lại vừa khéo khiến anh sinh ra chút bất an khó nói thành lời.

Chopin liếc nhìn Aurora bằng khóe mắt, như muốn xác nhận xem lời tôn sùng ấy có bao nhiêu phần thật lòng.

Mọi thứ nơi cô đều nói với anh rằng —

Hành hương là lời phát ra từ tận đáy lòng, chân thành tha thiết, không hề pha nửa phần giả dối.

Vành tai của anh lại nóng thêm vài phần.

Zal! Người này... thật sự không dùng nhầm từ đấy chứ? Dùng từ ấy để nói về tôi sao?

Mái tóc nâu mềm của chàng trai bị gió khẽ nâng lên. Luồng không khí mát lạnh lướt qua, cuốn đi chút nóng bừng nơi gò má. Nhưng khi tâm trí anh vừa dần bình ổn, niềm vui nơi hàng mày lại chợt đông cứng.

Đến lúc này anh mới bàng hoàng nhận ra —

Vị tiểu thư bên cạnh hoàn toàn không nhận ra ai mới là "Chopin".

Một cảm xúc vi diệu khó gọi tên lặng lẽ len vào lòng anh.

Anh chợt nhớ đến một nghệ sĩ dương cầm xứ Hungary nào đó, người mà ngay cả hộ chiếu xuất ngoại cũng chẳng cần điền đặc điểm ngoại hình. Nghĩ tới đây, trong lòng anh bỗng nghẹn lại một chút.

Quý ông ở Paris nọ, người một khi tâm trạng không tốt là chẳng ai có thể moi được từ anh một câu dễ nghe, lần đầu tiên đem họng súng vốn hướng ra ngoài chĩa ngược về phía chính mình.

"Hành hương vì Chopin? Ý cô là cái gã tính tình quái gở, hỉ nộ thất thường, sợ đám đông, ngoài dương cầm ra thì chẳng làm được gì ấy à? Hắn ta chẳng đáng đâu..."

Giọng chàng trai khô khan cứng nhắc, cố vắt óc tìm những lời cay nghiệt để đánh giá bản thân. Anh lặng lẽ quan sát phản ứng của cô gái bên cạnh bằng khóe mắt, không ngờ những lời châm chọc ấy lại tuôn ra trơn tru như nước chảy, cuối câu còn không quên thêm vào một lời kết đầy hàm ý.

"Này, thưa ngài, xin hãy cẩn trọng lời nói! Ngài chưa từng gặp Chopin mà đã tùy tiện phán xét như vậy, thật sự quá thất lễ."

Phản kích của thiếu nữ đến rất nhanh. Nét ôn hòa trên gương mặt cô lập tức chuyển thành nghiêm túc, đôi mắt hổ phách xinh đẹp đầy vẻ không tán đồng.

Mây mù trong lòng Chopin trong nháy mắt đã tan biến sạch sẽ.

"Tiểu thư à, tôi ở Paris lâu hơn cô nhiều, đương nhiên tôi đã gặp hắn. Đó tuyệt đối là một người đàn ông tệ hại, xin đừng dùng tưởng tượng của cô để tô đẹp hắn."

Anh vẫn tiếp tục nhập vai phản diện, hoàn toàn dùng giọng điệu của một người từng trải để kể cho cô nghe "sự thật", thậm chí còn mang theo ý vị khuyên can.

"Vậy nên ngài... là đang ghen tị sao? Nhưng tôi vẫn tin vào Chopin mà mình nghe thấy trong âm nhạc. Một người có thể tạo nên thế giới âm nhạc như thế... thì còn có thể tệ đến mức nào chứ!"

Có lẽ vì sự ôn hòa lịch thiệp cô cảm nhận được từ người đàn ông này trước đó đối lập quá rõ với thái độ gay gắt lúc này, khiến Aurora nhất thời không phản ứng kịp. Cô dường như không quen dùng ác ý lớn nhất để suy đoán người khác, vừa kiên trì với nhận định của mình, vừa vô thức tìm lý do để bênh vực đối phương.

"Ừm, tiểu thư, ở trước mặt tôi mà cô lại bảo vệ một người đàn ông khác như vậy... Tôi còn tưởng người cô muốn cầu hôn là tôi cơ mà?"

Sự kiên định của Aurora rõ ràng đã khiến tâm trạng của Chopin sáng sủa hơn nhiều. Nhưng nhớ tới vai diễn của mình lúc này, anh không khỏi cố ý dằn cảm xúc xuống, nghiêng đầu cất lời phản đối.

"Xin, xin lỗi?"

Đến lúc ấy cô gái mới hoàn hồn, nhận ra mình lỡ lệch khỏi chủ đề ban đầu, vội vàng chữa cháy. Nhưng dường như vẫn thấy chưa đủ, cô nghiêng đầu bổ sung thêm một câu: "Nếu có ai nói xấu ngài trước mặt tôi... tôi cũng sẽ phản bác họ."

"Điều kiện tiên quyết là tôi phải ký hôn thư trước, đúng không?"

Chàng trai lập tức bắt được ý tứ mơ hồ trong lời cô. Anh muốn trêu cô nhưng cũng không nỡ khiến cô quá bối rối, nên chuyển sang thử dò hỏi một vấn đề khác.

"Tôi cảm nhận được sự chân thành của cô rồi... Cô thích người đó đến vậy sao?"

"J'aime Chopin."

Anh nghe thấy âm thanh nụ cười nở rộ nơi cô.

Đó là một câu đáp vô cùng bình thản. Nếu người nghe không đủ chú ý, thậm chí họ sẽ không nhận ra những rung động được giấu kín bên trong. Người nói câu ấy giống như đang ăn cơm uống nước, tự nhiên đến mức để mặc nó nhẹ nhàng trôi khỏi môi răng.

Thế nhưng —

Lại khiến Chopin không khỏi ngoái nhìn.

Anh đã nghe qua vô số câu "Em yêu anh", nhưng một lời thổ lộ bình tĩnh đến thế thì đây là lần đầu tiên.

Không có nhiệt tình mãnh liệt tràn đầy.

Không có khát vọng muốn chứng minh điều gì.

Cũng chẳng có sự sốt ruột mong được hồi đáp...

Chỉ đơn giản như đang kể về một chuyện đã trở thành thói quen từ rất lâu, nhưng trong từng âm tiết lại chất chứa tình ý vô hạn.

Anh thấy thật kỳ lạ.

Nhưng chợt nhớ đến dáng vẻ của cô khi chơi bản luyện tập đầu tiên trong Études de Chopin, mọi thứ lại bỗng trở nên hợp tình hợp lý.

Tiếng đàn của cô nói với anh rằng —

Aurora từ lâu đã hòa Chopin vào chính sinh mệnh của mình.

Không thể tưởng tượng nổi biết bao.

Một người từng bị Wodzinska dứt khoát từ bỏ, lại được một Wodzinska khác nâng niu như báu vật.

Chàng trai lặng lẽ chờ đợi dư chấn trong lòng mình qua đi.

Rồi anh đột nhiên nhớ ra, giờ phút này bản thân chỉ là một kẻ đứng ngoài quan sát. Nghĩ vậy, trong lòng lại dâng lên cảm giác khó tả.

"Cô đã có can đảm đến cầu hôn tôi... vậy tại sao không thẳng thắn hơn một chút, đi theo đuổi Chopin mà cô yêu thích?"

Anh lúng túng hỏi cô, giọng điệu đầy gượng gạo.

"Hả? Thưa ngài, tôi thích Chopin là thật, nhưng tại sao tôi nhất định phải chiếm lấy anh ấy chứ?"

Aurora bị câu hỏi ấy chọc cười. Cô thật sự không thể liên hệ hai chuyện này với nhau.

"Thích Chopin là chuyện của riêng tôi, đâu nhất định phải phát triển thành tình yêu."

"Huống hồ... Chopin cũng sẽ chẳng có cảm tình với tôi."

"Theo đuổi Chopin ư? Ôi, chuyện đó nghe thật viển vông làm sao. Hiện giờ đến cả Paris tôi còn chẳng thể tới, muốn gặp anh ấy một lần cũng đã là hy vọng xa vời."

Cô hoàn toàn thả lỏng bản thân, tựa vào lưng ghế, ngẩng đầu nhìn những đám mây trên bầu trời.

"Nguyện vọng lớn nhất của tôi chính là được nghe Chopin chơi dương cầm một lần thôi, nếu còn có thể cùng anh ấy hợp tấu một bản, có lẽ đời này tôi sẽ không còn gì tiếc nuối nữa."

Một niềm mong đợi vô vọng.

Bậc thầy diễn tả cảm xúc lập tức nắm bắt được chủ đề trong giai điệu của thiếu nữ.

Chopin không khỏi bắt đầu tự hỏi chính mình —

Gặp tôi một lần khó lắm sao?

Có lẽ là vậy...

Dù sao những tấm thiệp mời không được hồi âm, hay những vị khách bị chặn ngoài cửa vì không có Laissez-passer cũng nhiều chẳng khác gì những hạt mè đen trên ổ bánh baguette.

Nghe tôi biểu diễn khó lắm sao?

Có lẽ cũng đúng...

Từ trước đến nay, bản thân vốn không thích nơi đông người, số buổi hòa nhạc từng tổ chức cũng chẳng được bao nhiêu.

Còn muốn cùng tôi chơi dương cầm bốn tay... thật sự khó đến vậy sao?

Ờm... ở Paris, người thật sự khiến tôi có hứng thú chơi dương cầm bốn tay cùng, dường như chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Đường cong nơi khóe môi chàng trai khẽ nhếch lên đầy vui vẻ. Đặc biệt là khi nhìn thấy tiếng thở dài chan chứa khát vọng của thiếu nữ, ngay cả đôi mắt và hàng mày của anh cũng nhuốm đầy sự dịu dàng khoan khoái.

Anh nhớ tới buổi sớm mù sương hôm ấy.

Đôi mắt hổ phách như ngậm đầy sương sớm kia.

Và cả câu nói: "Tôi sẽ báo đáp ngài, thưa ngài."

Có lẽ đồng ý với hôn ước này... cũng chẳng phải chuyện khiến người ta khó chịu đến vậy.

Có thể những bước đệm giữa anh và cô đã vừa đủ. Có thể cô vừa khéo chạm đúng vào vài lần hiếm hoi mềm lòng trong đời anh. Hoặc cũng có thể, cô còn thỏa mãn được kỳ vọng của anh hơn một Wodzinska khác —

Tóm lại, chẳng có gì là thiệt cả.

Dù sao cô cũng là người Ba Lan.

Mà anh thì từ trước đến nay vẫn luôn dành nhiều kiên nhẫn và thiện ý hơn cho đồng bào của mình.

Huống hồ...

Anh còn muốn được nghe cô chơi dương cầm thêm nhiều lần nữa.

Trong lòng Chopin đã có đáp án.

"Thật ra, nếu xét theo nguyện vọng của cô, muốn khiến cuộc đời cô không còn gì tiếc nuối... lại là chuyện quá dễ dàng."

"Vâng? Ý ngài là sao?"

"Ở Paris, Chopin thu hai mươi franc cho một buổi dạy dương cầm."

Anh thong thả nói: "Chỉ cần cô bỏ ra một đồng Louis vàng, cô đã có thể đạt được điều gọi là 'đời này không còn tiếc nuối' rồi."

"Thưa ngài... ngài đang muốn nói gì vậy?" Mạch trò chuyện nhảy vọt quá nhanh khiến Aurora nhất thời không theo kịp suy nghĩ của đối phương.

Thế nhưng anh lại cực kỳ kiên nhẫn, hoàn toàn không ngại giải thích đáp án cho cô.

"Tiểu thư, vừa hay tôi đang có một đồng Louis vàng."

"Bây giờ, tôi tặng nó cho cô."

"Trên người tôi không có nhẫn cưới, nên tạm thời hãy xem nó như quà đính hôn vậy."

"Nếu cô thật sự chắc chắn đây chính là 'đời này không còn tiếc nuối' của mình... vậy thì chúng ta đi ký tên thôi —"

Chàng trai đứng dậy, bước tới trước mặt thiếu nữ rồi tao nhã cúi người hành lễ.

Anh nhìn vào đôi mắt màu hổ phách Ba Lan đang ánh lên vẻ kinh ngạc của cô gái, mỉm cười lấy đồng vàng trong túi áo khoác ra, lịch thiệp đặt nó vào lòng bàn tay cô.

"Tôi đưa cô đến Paris."

Mẹ à, con xin rút lại câu nói trước đó.

Hôn nhân... có lẽ chẳng hề tẻ nhạt chút nào.

Nếu người ở bên cạnh là cô ấy.

[Chú giải· Op.6]

[1] Zal: Từ cảm thán Chopin thường dùng để biểu đạt tâm trạng.

Trong Life of Chopin, Liszt từng giải thích tầng nghĩa sâu hơn của từ này: "Zal mang ý nghĩa của sự căm hận bị dồn nén, nỗi phẫn uất trước những lời trách cứ, sự nung nấu báo thù, lời đe dọa không khoan nhượng, tất cả đều âm thầm ngủ yên trong tận đáy lòng, khát vọng một ngày được phục thù, hoặc nuôi dưỡng nên thứ cay đắng không có kết quả."

[2] Không cần ghi đặc điểm ngoại hình: Trước khi máy ảnh được phổ biến rộng rãi, hộ chiếu ở châu Âu thường có một đoạn mô tả ngoại hình của người sở hữu.

Nhưng khi Liszt đi lưu diễn khắp châu Âu, nhân viên kiểm tra ở cửa khẩu thường chỉ cần nhìn tên trên giấy tờ, hỏi nghề nghiệp rồi liếc ông một cái là cho qua luôn, gần như chẳng cần đối chiếu từng đặc điểm ngoại hình nữa.

[3] J'aime Chopin: tiếng Pháp, nghĩa là "Tôi yêu Chopin". Nhưng ở đây, ý của cô Aurora phần lớn là "Tôi yêu âm nhạc của Chopin".

[4] Laissez-passer: từ tiếng Pháp, nghĩa là "giấy thông hành", ở đây gần tương đương với "card visit."

Đây là một mẹo nhỏ giới nhạc sĩ thường dùng để không lãng phí thời gian của nhau. Khi người tới thăm có đủ tài năng để được tiến cử, người được thăm thường sẽ đưa cho họ "card visit" của một nhạc sĩ khác. Loại thẻ nhỏ này thường do chính nhạc sĩ làm ra, ký tên rồi phân phát cho bạn bè thân thiết đáng tin cậy. Người sử dụng chỉ cần viết tên người giới thiệu và ký tên mình là được.

Wilhelm von Lenz chính là nhờ nhận được "card visit" của Chopin từ tay Liszt nên mới có cơ hội gặp vị đại sư này.

[5] Đồng Louis vàng: loại tiền vàng thuộc hệ thống tiền tệ cũ vẫn được sử dụng tại Pháp vào thế kỷ XIX. Một đồng Louis vàng có thể đổi được 24 franc.

Nếu tiểu thư Aurora thật sự cầm đồng Louis ấy đi tìm ngài Chopin học đàn... thì có khi vị nhạc sĩ người Ba Lan nào đó còn phải thối lại cho cô 4 franc nữa.

(Có lẽ vì đối phương là vị hôn thê tương lai nên anh sẽ hào phóng thối hẳn cho cô một đồng bạc 5 franc cũng nên — cười.)