Chương 14: Cái giá phải trả để có được dương cầm

· Etude · Op.14: [Cây đàn của cô]

Đợi đến khi cây đàn được cố định cẩn thận trên xe ngựa, sẵn sàng khởi hành bất cứ lúc nào, Aurora cuối cùng cũng hiểu vì sao khi cô nói "tôi muốn cùng dương cầm về nhà", người nhân viên lại nhìn cô với vẻ mặt phức tạp rồi khuyên cô từ bỏ.

— Bởi vì cái gọi là đi nhờ xe, chính là bị đóng gói trên xe chở hàng giống hệt dương cầm.

Aurora hơi nóng mặt.

Dù là phụ nữ thế kỷ hai mươi mốt, chuyện xuất hiện nơi công cộng vốn chẳng có gì lạ, nhưng chỉ cần nghĩ tới hiện tại mình đang sống ở thế kỷ XIX đầy bảo thủ này...

Thiếu nữ cúi nhìn bộ váy mặc ra ngoài của mình, khóe môi giật giật. Bộ đồ này tuy không phải hàng xa xỉ gì, nhưng đặt cạnh chiếc xe chuyên chở dương cầm thì quả thực lạc quẻ vô cùng.

Cô gần như có thể tưởng tượng được trên suốt quãng đường về nhà, có lẽ mình sẽ nhận đủ mọi ánh mắt chú mục từ người qua đường.

Đã rất lâu rồi Aurora không xuất hiện trước đám đông. Cô không biết liệu mình có còn thích ứng được với cảm giác trở thành trung tâm của biển ánh nhìn, vẫn giữ vững bản tâm mà không bị ngoại vật quấy nhiễu hay không.

Hai tay buông bên váy bất giác siết chặt thành nắm đấm.

Ngay lần đầu tiên gặp Paris, cô đã rơi vào thế yếu rồi.

Lần giao phong này, cô không muốn lại lộ vẻ nhút nhát thêm nữa.

......

Người của cửa hàng Pleyel mỗi ngày đều vận chuyển không ít dương cầm.

Người chỉnh âm già đã hợp tác với cửa hàng từ lâu, từ lâu cũng đã quen ngồi trên xe chở đàn cùng dương cầm đi tới ngôi nhà mới của chúng.

Chỉ là hôm nay có hơi đặc biệt —

Bởi vì còn có thêm một vị tiểu thư.

Người chỉnh âm nhường chỗ ngồi của mình cho cô.

Xuất phát từ sự tự giác của một quý ông lớn tuổi, ông không thể để một cô gái chen chúc cùng phu khuân vác và người đánh xe ở khoang trước được.

Dù trên thùng xe, phía đầu đàn có một tấm gỗ dài đặt ngang, đủ chỗ cho hai người ngồi, nhưng nếu có ai ở cạnh, vị tiểu thư ấy chắc chắn sẽ không được tự nhiên.

Ông thậm chí còn tốt bụng để lại cả tấm đệm ngồi.

Nhìn cô gái nhỏ mang vẻ mặt như thể chuẩn bị lao ra pháp trường, cẩn thận bước qua những sợi dây cố định dương cầm rồi ngồi ngay ngắn trước đàn, nhưng sống lưng vẫn thấp thoáng run nhẹ, người chỉnh âm già bật cười, leo lên ghế đánh xe.

Phải yêu dương cầm đến mức nào mới chọn cách tự hành xác thế này để về nhà chứ.

Lát nữa, những ánh mắt tò mò trên đường... chắc sẽ không làm cô bé này sợ tới phát khóc đấy chứ?

Ông lão bất giác bắt đầu thấy thương cho vị tiểu thư phía sau.

Khi xe rẽ vào con phố phồn hoa nhất, ông tháo mũ nghiêng tai nghe động tĩnh phía sau. Bởi ông đã thấy những người đi đường hai bên không ngừng phát ra tiếng kinh ngạc.

Nhưng không ngờ, chiếc mũ suýt nữa đã tuột khỏi tay ông.

Ai mà tưởng tượng được cơ chứ?

Vậy mà lại có người mang cả buổi hòa nhạc lên con phố náo nhiệt của Paris.

— Một chiếc xe chở đàn bình thường đến không thể bình thường hơn.

— Một thiếu nữ lẽ ra phải hoảng hốt bất an.

— Và tiếng dương cầm tuyệt mỹ ngày một dâng cao!

......

"Khi con sợ hãi ánh mắt của đám đông, hãy thử biến sự chú ý đầy khó xử ấy thành kinh ngạc." Đó là lời ông Dovawkrin từng nói để khích lệ Aurora trong lần đầu tiên cô bước lên sân khấu biểu diễn.

Người nghệ sĩ dương cầm luôn nghiêm khắc ấy lại nhẹ giọng bảo cô rằng mình trời sinh đã có năng lực đó. Cô bé được cổ vũ khi ấy đã tin tưởng người đàn ông tiếp tục đóng vai trò người cha trong cuộc đời mình.

Chỉ sau một lần thử nghiệm, cô đã bước vào một thế giới hoàn toàn mới.

Được người khác chú ý vốn chẳng đáng sợ. Chỉ cần bản thân đủ mạnh mẽ, muôn vàn ánh nhìn hoàn toàn có thể biến thành một loại hưởng thụ.

Giữa đường phố Paris thế kỷ XIX —

Là chọn cúi đầu chịu đựng những lời chỉ trỏ rồi trốn trong nước mắt?

Hay kéo thấp vành mũ, giấu đi khuôn mặt mình mà gắng vượt qua quãng thời gian khó xử?

Aurora chỉ chọn một cách —

Mở nắp đàn, dùng tiếng dương cầm đáp lại lần giao phong thứ hai giữa cô và Paris.

Thật là một trải nghiệm mới lạ. Hoàn toàn khác với biểu diễn trong phòng đàn, trong nhà hát hay thậm chí ở sân khấu ngoài trời. Chơi đàn giữa chuyển động, vừa theo tiếng nhạc vừa nhìn phố xá lùi dần trước mắt, nơi vừa đi qua chậm rãi hóa thành điểm nhỏ nơi xa.

Aurora ngồi ở vị trí cao hơn mặt đường.

Cảm giác an toàn mà vành mũ mang lại được dương cầm chuyển hóa thành dũng khí —

Cô giống như một nữ vương, kiêu hãnh ngẩng cao đầu, dùng âm nhạc đi tuần thị Paris. Giai điệu linh động biến con phố rộng lớn thành dòng sông. Chiếc xe chở hàng do ngựa kéo hóa thành con thuyền trôi êm trên mặt nước. Nữ nghệ sĩ dương cầm trẻ tuổi đã biến Paris thành một thành phố trên nước.

Đặc tính của cây Pleyel này được cô phát huy đến cực hạn. Âm sắc trong trẻo như chuông bạc được đầu ngón tay phải thứ hai, thứ ba và thứ tư gõ xuống thành từng đợt sóng nước.

Sự rung chạm giữa ngón cái và ngón út khiến dòng chảy trở nên hư ảo hơn. Cộng thêm cách chạm phím của tay trái, chủ đề vốn đơn giản lặp lại lại trở nên phong phú mê người.

Giống như đang nằm dài trên ghế nghỉ, tận hưởng buổi chiều nhàn nhã, ngồi trên gondola trôi giữa bóng nước và tiếng mái chèo của Venice.

Trong khoảng lặng giữa những câu nhạc chuyển đoạn dần dần vang lên tiếng vỗ tay từ vỉa hè và cả từ những cỗ xe ngựa lướt ngang.

Aurora cong khóe môi.

Những ánh mắt kỳ quái đặt lên người cô lặng lẽ biến mất.

"Venezia" của nghệ sĩ dương cầm hiện đại người Ý Paolo Zanarella là bản nhạc thích hợp nhất để vừa đi vừa chơi.

Chơi cho những người qua lại nghe.

Không cần quan tâm bố cục tác phẩm có chuẩn mực hay không, cũng chẳng cần hiểu thế nào là thưởng thức âm nhạc tao nhã.

Chỉ đơn giản là dành cho những con người mang âm nhạc trong tim.

*

Khi chiếc xe chở dương cầm tiến vào phố Chaussée-d'Antin, Aurora đã ngừng chơi từ lâu, nhưng cô hoàn toàn không còn bận tâm tới những ánh mắt dò xét thỉnh thoảng lướt qua nữa.

Có lẽ là vì cư dân trên phố Chaussée-d'Antin —

Theo như François từng viết trong thư, những người thuê nhà ở đây phần lớn đều là tinh anh trong giới tài chính hoặc ngân hàng.

Họ tuyệt đối sẽ không lãng phí thời gian ngoài đường.

Ngay cả khi bước đi trên phố, mục đích cũng luôn vô cùng rõ ràng. Trước đây Aurora từng lo lắng nơi này có quá lạnh lẽo hay không. Nhưng bây giờ, cô lại thích sự yên tĩnh của con phố này hơn bao giờ hết.

Đặc biệt là hôm nay dương cầm đã có thể về nhà.

Ban ngày luyện đàn cũng chẳng cần cố ý tiết chế âm lượng nữa, hoàn toàn không phải lo hàng xóm sang gõ cửa phàn nàn.

Số 38 phố Chaussée-d'Antin.

Khi xe dừng lại trước cửa nhà, thiếu nữ lập tức vui vẻ nhảy xuống, hân hoan nhìn cây đàn của mình được khiêng vào trong.

Căn nhà nhỏ độc lập ấm áp như thể lần nữa được bật lại tiếng cười náo nhiệt từng tạm ngưng. Âm thanh ngoài cửa sổ sát đất khiến Petit buông công việc trong tay xuống.

Còn chưa kịp đứng dậy khỏi sofa, bà đã thấy tiểu thư nhà mình lao vào cửa, chỉ vào khoảng trống giữa phòng khách rồi lớn tiếng tuyên bố với những người chuyển đàn phía sau: "Đặt ở đây!"

Cho đến khi khoảng không vốn trống trải bị một cây đại dương cầm chiếm lấy, người chỉnh âm già lấy dụng cụ ra chỉnh đàn giữa hàng loạt tiếng leng keng gần như khiến người ta phát điên, Petit mới thoát khỏi cơn choáng váng mà tỉnh táo lại.

"Aurora... cái này là..."

"Con mua một món đồ chơi cỡ lớn à?"

Bà lựa chọn từ ngữ cực kỳ cẩn thận, mong tiểu thư nhà mình có thể cho ra một lời giải thích hợp lý.

"Vú ơi, đây là lần đầu tiên con nghe có người gọi dương cầm là đồ chơi đấy."

"Ví von thật mới lạ."

Aurora nóng lòng chỉnh lại ghế đàn rồi ngồi xuống, đôi tay nhẹ nhàng lướt qua một vòng gam âm trên những phím trắng đen. Càng nghe, cô càng hài lòng với màu âm của nó hơn nữa.

"Nhưng con thích cách vú nói như vậy đấy, vì dương cầm thật sự rất thú vị, có điều nó không chỉ là đồ chơi, mà còn là công cụ để con kiếm sống nữa... vú có muốn qua chào hỏi nó không?"

"Chào hỏi? Aurora, ý con là từ giờ nhà chúng ta có thêm thành viên thứ ba à? Ha, nếu là thế thì con nên gọi nó là 'cô ấy' mới đúng."

"Hóa ra trong mắt vú, cây đàn này là một quý cô sao?"

"Bà Petit rất thích cô đấy nhé, tiểu thư Pleyel."

Thiếu nữ dùng một đoạn Đô trưởng chỉ toàn phím trắng để đàn lên câu trả lời của cây đàn, tiếng cười vui vẻ hoàn toàn không sao giấu nổi.

Người lớn tuổi khẽ thở dài. Từ sau khi tỉnh lại, tiểu thư nhà bà đã bị nhạc cụ này câu mất hồn vía rồi. Nhưng điều khiến bà thấy an ủi là cuối cùng vẫn còn một thứ có thể khiến Aurora vui vẻ đến thế.

Bà dịu dàng nhìn người đang ngồi bên đàn, nhưng ánh mắt sắc bén rất nhanh đã phát hiện điều bất thường.

"Aurora, váy của con bị làm sao thế này—"

"Váy? Chỗ nào cơ?"

"Nhìn gấu váy của con đi, trời ơi, con vừa chạy nạn về à? Toàn bụi bẩn, vết đen, còn bị xước chỉ nữa!"

"À, vết bẩn chắc là do vô tình dính trên xe thôi... còn xước chỉ... chẳng lẽ lúc nhảy xuống váy bị mắc vào đâu rồi? Ôi vú ơi, mắt của vú đúng là sắc như chim ưng ấy."

Petit chỉ cảm thấy cơn đau đầu đã lâu không xuất hiện nay lại kéo tới. Bà ôm ngực, khó nhọc hỏi: "Con yêu, xe ngựa nào có thể khiến váy con thành thế này chứ... đừng nói với vú là con đi bộ về đấy nhé?"

Aurora chớp chớp mắt, nhẹ nhàng đáp: "Vú ơi, con mới tới Paris mà, sao có thể nhớ được đường về nhà nhanh như vậy? Con ngồi xe về mà, xe chở dương cầm cũng là xe còn gì."

Sợi dây lý trí trong lòng người lớn tuổi gần như đứt phựt. Bà hít liền mấy hơi sâu, giọng cao lên một bậc.

"Con ngồi loại xe đó... lạy Chúa trên cao, tiểu thư Aurora, con quên mất thân phận của mình rồi sao? Nếu con không gọi được xe ngựa, thì ở cửa hàng đàn tùy tiện một người hầu cũng có thể giúp con mà —"

"Con biết chứ, vú. Nhưng con muốn cùng dương cầm trở về... với lại, con thật sự không còn tiền trả xe nữa."

"Hết tiền? Vú nhớ trước lúc ra ngoài, con còn đặc biệt kiểm tra tờ phiếu kia mà... Aurora, chẳng lẽ..."

"Rất tiếc, vú ơi, đúng như vú nghĩ đấy... tờ chi phiếu kia vừa đủ trả cho cây đàn này."

Sợi dây cuối cùng trong đầu Petit hoàn toàn đứt hẳn. Bà biết ngay mà, để tiểu thư nhà mình ra ngoài một mình chính là ác mộng. Một quý cô bị chở về như hàng hóa trước bao nhiêu ánh mắt của người đời?

Thoáng chốc, bà thậm chí còn cảm thấy may vì Aurora đã đính hôn rồi.

Nếu không...

Ôi Chúa ơi, tiểu thư nhà bà vừa tới Paris ngày đầu tiên đã vung ra cả gia tài chỉ để mua một nhạc cụ tiêu khiển!

"Tiểu thư Aurora thân yêu, vú vô cùng vinh hạnh được thông báo với con rằng, kể từ hôm nay, khóa học lễ nghi của con sẽ phải học lại từ đầu!"

"À, con cứ yên tâm, lần này vú sẽ kiểm tra từng điều một, cho tới khi cơ thể con tự khắc ghi nhớ mới thôi."

"Còn nữa, cô bé lừa đảo ngọt như mật của vú, con vừa mới tới Paris ngày đầu tiên đã tiêu gần bằng thu nhập cả năm của giới thượng lưu!"

"Hiện giờ vú rất bình tĩnh..."

"Aurora, từ hôm nay trở đi, tiền tiêu vặt không còn liên quan gì tới con nữa!"

"Lập tức, ngay bây giờ, thay cái váy này ra cho vú! Vú xem thử còn cứu nổi nó không, nó đã khóc than cả nửa ngày nay rồi đấy!"

Lần đầu tiên đối mặt với Petit gần như nổi giận thật sự, Aurora bị chuỗi trách mắng dài dằng dặc đóng đinh ngay trên ghế đàn. Đôi tay vốn dùng để chơi dương cầm cứng đờ trên hợp âm kết cuối cùng của phím trắng, chân cũng quên nhấc khỏi pedal, chỉ còn âm vang kéo dài dội quanh căn phòng.

Thiếu nữ co mình lại như một chú chim sẻ nhỏ, dè dặt né tránh cơn giận của người lớn tuổi.

Học lại lễ nghi... có thể chấp nhận, miễn là mỗi ngày vẫn được chơi đàn.

Bị cắt tiền tiêu vặt... cũng có thể chấp nhận, dù sao cây dương cầm cô mong muốn nhất cũng đã về nhà rồi.

Khoan đã, tiền tiêu vặt —

Bản nhạc của Chopin vẫn còn ở hiệu sách. Nếu may mắn tìm kỹ, thậm chí cô còn có thể ôm về toàn bộ bản in đầu tiên của mọi tác phẩm ông từng viết!

Không có tiền tiêu vặt chẳng phải có nghĩa là —

"Ôi... vú ơi, con có thể giải thích mà—"

"Im lặng đi, Aurora. Trước khi mặt trời mọc vào ngày mai, vú từ chối nghe con nói thêm bất cứ chữ nào!"

Cánh tay của thiếu nữ đưa ra níu kéo cuối cùng chỉ nhận lại bóng lưng kiên quyết của người lớn tuổi.

Nếu cái giá để có được dương cầm là mất đi bản nhạc...

Vậy cô phải đi lấy giấy bút thôi.

Ít nhất, nỗi tủi thân trong lòng còn có thể khóc lóc với hốc cây tâm sự.

*

Đêm đó, tại căn hộ của Liszt.

Nghệ sĩ dương cầm tóc vàng ghé sát sau lưng sofa, vừa nhìn rõ nét chữ trên bức thư ngắn trong tay nhà soạn nhạc tóc nâu thì đã bật cười lớn ngay bên tai anh.

Người Ba Lan bị dọa đến bật dựng người, phải cố ép nhịp tim sắp lao lên cổ họng xuống, rồi thẹn quá hóa giận, quăng thẳng chiếc gối ôm vào gương mặt mà biết bao thiếu nữ Paris ngày đêm mơ tưởng.

"Franz Liszt, làm người đi!"

[Chú giải· Op.14]

[1] "Venezia" của Paolo Zanarella: Trong thời gian Ý phong tỏa vì đại dịch Covid, kênh đào Venice sau khi mở cửa lại trở nên yên tĩnh hơn thường ngày rất nhiều. Nghệ sĩ dương cầm này đã tổ chức một buổi hòa nhạc trên mặt nước sau khi lệnh phong tỏa kết thúc, ngồi trên chiếc thuyền nhỏ vừa trôi theo dòng kênh vừa chơi đàn, đem âm nhạc tuyệt đẹp trở lại những dòng sông tĩnh lặng.

Bản nhạc được chơi chính là Venezia, tên gốc còn có phần phụ đề "Ricordando carnevale", đại ý là "Hồi tưởng lễ hội Carnival".

Cảnh tiểu thư Aurora chơi bản nhạc này trên xe chở đàn cũng được lấy cảm hứng từ chính buổi biểu diễn ấy.